The Emancipation of Massachusetts

«رهایی ماساچوست» (The Emancipation of Massachusetts) نوشتهٔ بروکس آدامز، مورخ آمریکایی از خانوادهٔ مشهور آدامز، نخستین بار در سال ۱۸۸۷ منتشر شد. او در یادداشت چاپ نخست از کسانی تشکر می‌کند که در پژوهش یاریش کرده‌اند، از جمله فرانک همیلتون کوشینگ که نتایج منتشرنشدهٔ پژوهشش دربارهٔ مردم زونی را در اختیار او گذاشته بود.

کتاب نگاهی انتقادی و جنجالی به دوران شکل‌گیری ماساچوست دارد. فصل‌های آن به کامنولث، ضدقانونی‌ها (آنتی‌نومین‌ها)، منشور کمبریج، تعمیدگرایان و کویکرها می‌پردازد و نشان می‌دهد حکومتی که بر پایهٔ آرمان دینی ساخته شده بود، چگونه با عقیده‌های مخالف رفتار می‌کرد و جامعه چگونه کم‌کم از این سلطه فاصله گرفت.

این اثر برای کسانی جذاب است که به تاریخ فکری آمریکا، تاریخ دین و سیاست دورهٔ استعمار علاقه دارند. باید توجه داشت که کتاب بیانگر دیدگاه نویسنده در سدهٔ نوزدهم است و داوری‌های آن گاه تند و جانبدارانه است.