An Enquiry Concerning Human Understanding

«کاوش در فهم بشری» (۱۷۴۸) بازنویسی کوتاه‌تر و خواناتر بخش نخست «رساله‌ای در طبیعت بشری» است، کتابی که دیوید هیوم در جوانی نوشت و به گفتهٔ خودش «مرده از چاپخانه بیرون آمد». این اثر نخست با عنوان «جستارهای فلسفی دربارهٔ فهم بشری» منتشر شد. نسخهٔ حاضر از روی ویرایش معتبر سلبی‌بیگ و بر پایهٔ چاپ پس از مرگ هیوم (۱۷۷۷) فراهم شده است.

هیوم استدلال می‌کند که همهٔ شناخت ما از تجربه می‌آید: «تصورات» نسخه‌های کم‌رنگ‌تر «انطباعات» حسی‌اند. سپس نشان می‌دهد این اصل چه پیامدهای سنگینی دارد. ما هرگز خودِ «علت» را نمی‌بینیم؛ فقط می‌بینیم که دو رویداد پیاپی رخ می‌دهند و از روی عادت یکی را علت دیگری می‌دانیم. از همین‌جا «مسئلهٔ استقرا» بیرون می‌آید: هیچ استدلال منطقی تضمین نمی‌کند که آینده شبیه گذشته باشد.

دوازده بخش کتاب از منشأ تصورات و تداعی معانی تا احتمال، آزادی و ضرورت، خرد جانوران، معجزات و فلسفهٔ شکاکانه را در بر می‌گیرد. کانت نوشت که خواندن هیوم او را از «خواب جزمی» بیدار کرد. نثر هیوم روشن و بی‌تکلف است و کتاب برای آشنایی با تجربه‌گرایی، معرفت‌شناسی و فلسفهٔ علم از بهترین متن‌های کلاسیک است.