Timbuctoo the Mysterious

«تیمبوکتوی رازآلود» (Timbuctoo the Mysterious) اثر فلیکس دوبوا، روزنامه‌نگار و پژوهشگر فرانسوی، است که در ۱۸۹۷ به فرانسه منتشر شد و دایانا وایت آن را به انگلیسی ترجمه کرد. چاپ انگلیسی با صدوپنجاه‌وسه تصویر و یازده نقشه همراه است.

کتاب از سفر پاریس تا رود نیجر آغاز می‌کند و دره‌ها و شهرهای نیجر، جنه، سونگهای‌ها و مورها در سودان را شرح می‌دهد. سپس بخش‌هایی به خود تیمبوکتو می‌پردازد: تاریخ آن در گذر سده‌ها، تجارت و زندگی مردم، دانشگاه سانکوره، سیاست و ادبیات، رابطهٔ اروپا با شهر و فتح فرانسوی.

چون در پایان سدهٔ نوزدهم و از دید یک فرانسوی در دوران استعمار نوشته شده، باید آن را هم منبعی دربارهٔ آفریقای غربی و هم سندی از نگاه آن دوره خواند. دوستداران تاریخ و سفرنامه آن را سودمند می‌یابند.