Life and public services of Martin R. Delany

این زندگی‌نامه را فرانسیس رولین با نام مستعار «فرانک آ. رولین» دربارهٔ مارتین دلانی (Martin R. Delany) نوشته و نخستین بار در ۱۸۶۸ منتشر شده است. دلانی که در آن زمان سرگرد در هنگ ۱۰۴ نیروهای رنگین‌پوست آمریکا و مأمور دفتر پناهندگان و آزادشدگان بود، از چهره‌های برجستهٔ آمریکایی‌تبار در سدهٔ نوزدهم به شمار می‌آید.

کتاب از نیاکان و کودکی او آغاز می‌کند و فصل‌هایی دربارهٔ تحصیل در شمال، فعالیت‌های اخلاقی و روزنامه‌نگاری، پزشکی، قانون بردگان فراری، کانادا، جان براون و هارپرز فری، سفر به اروپا، دیدار با رئیس‌جمهور لینکلن و خدمت او در جنگ داخلی، از جمله شارلستون و فورت سامتر دارد.

اثر هم سند تاریخی دربارهٔ مبارزهٔ سیاه‌پوستان برای آزادی و برابری است و هم روایتی همدلانه از مردی که به عنوان پزشک، سردبیر و افسر کوشید. برای علاقه‌مندان به تاریخ برده‌داری، جنگ داخلی و جنبش‌های حقوق مدنی خواندنی است؛ لحن آن ستایش‌آمیز و متعلق به زمان خود است.