Protestantism and Catholicity Compared

«پروتستانتیسم و کاتولیسیسم در مقایسه، از نظر اثرشان بر تمدن اروپا» نوشتهٔ کشیش اسپانیایی خایمه بالمس (Jaime Balmes) است که نخست به اسپانیایی نوشته شد و در ۱۸۴۲ تا ۱۸۴۴ منتشر شد. این نسخه ترجمهٔ انگلیسی از ترجمهٔ فرانسوی است و در ۱۸۵۱ در بالتیمور چاپ شده است.

بالمس در این کتاب مطالعه‌ای تطبیقی دربارهٔ تأثیر دو شاخهٔ مسیحیت بر اخلاق، سیاست، آزادی و پیشرفت اجتماعی اروپا انجام می‌دهد و می‌کوشد نشان دهد پیشرفت تمدن اروپا بیش از آنکه از اصلاحات پروتستانی باشد، از کلیسای کاتولیک سرچشمه گرفته است.

نثر او تحلیلی و فلسفی است و از نظر محتوا دفاعی کاتولیک به شمار می‌آید و برای پروتستان‌ها محل بحث است. کتاب در زمان خود بسیار خوانده شد و به چند زبان ترجمه شد.

پژوهشگران تاریخ اندیشهٔ دینی و جدل‌های میان مذهبی سدهٔ نوزدهم و خوانندگان علاقه‌مند به نقش مذهب در شکل‌گیری اروپا آن را مرجع مفیدی می‌یابند.