The History of the Standard Oil Company

«تاریخ شرکت استاندارد اویل» اثر آیدا تاربل، روزنامه‌نگار آمریکایی، از نامدارترین نمونه‌های روزنامه‌نگاری تحقیقی در تاریخ است. این پژوهش نخست در نوزده قسمت، از ۱۹۰۲ تا ۱۹۰۴، در «مجلهٔ مک‌کلور» منتشر شد و در ۱۹۰۴ در دو جلد، همراه با اسناد پیوست، به شکل کتاب درآمد.

تاربل در منطقهٔ نفتی پنسیلوانیا بزرگ شده بود و کسب‌وکار پدرش از رقابت با این غول نفتی آسیب دیده بود. او با بررسی هزاران صفحه سند — پرونده‌های دادگاه، گزارش‌های کمیته‌های کنگره، قراردادها و روزنامه‌های محلی — شرح می‌دهد که جان دی. راکفلر و همکارانش چگونه از دههٔ ۱۸۶۰ صنعت پالایش نفت را یکپارچه کردند: تخفیف‌ها و بازپرداخت‌های پنهانی از راه‌آهن‌ها، طرح «شرکت بهبود جنوب»، خریدن یا ورشکسته کردن رقبا، و در دست گرفتن خطوط لوله.

کتاب هم توانایی سازمانی راکفلر را به رسمیت می‌شناسد و هم روش‌های او را بی‌امان نقد می‌کند؛ تاربل با حوصله نشان می‌دهد که یک «تراست» چگونه شکل می‌گیرد و چرا برای رقابت آزاد خطرناک است.

این اثر در شکل‌گیری افکار عمومی علیه انحصارها نقشی بزرگ داشت و در ۱۹۱۱ دیوان عالی آمریکا حکم به تجزیهٔ استاندارد اویل داد. برای علاقه‌مندان به تاریخ کسب‌وکار، اقتصاد، رقابت و قدرت شرکت‌های بزرگ، و نیز برای روزنامه‌نگاران، منبعی کلاسیک است.