The Third Great Plague

«سومین طاعون بزرگ» کتابی است که جان اچ. استوکس، پزشک و استاد پوست و بیماری‌های آمیزشی در کلینیک مایو، در سال ۱۹۱۷ برای خوانندهٔ عادی نوشت. نویسنده در پیشگفتار، سل و سرطان را دو بلای بزرگ دورهٔ جدید می‌نامد و سیفلیس را سومین آنها؛ بیماری‌ای که به گفتهٔ او با وجود پیشرفت‌های چشمگیر پزشکی، هنوز پشت دیوار سکوت و شرم پنهان مانده و همین ناآگاهی به آن قدرت ویرانگری بسیار بیشتر از واقعیتش داده است.

کتاب می‌کوشد بیماری را به زبان ساده و بدون پرده‌پوشی توضیح دهد: این بیماری چیست، چگونه منتقل می‌شود، چه آسیبی به بدن و خانواده و جامعه می‌زند و چرا باید دربارهٔ آن آشکارا سخن گفت. استوکس مثل بسیاری از پزشکان سلامت عمومی در آغاز سدهٔ بیستم باور داشت که مبارزه با چنین بیماری‌ای بدون آگاهی مردم و همراهی افکار عمومی ممکن نیست، همان‌طور که آبله و وبا و طاعون با دانش و همکاری همگانی عقب رانده شدند.

این اثر امروز بیش از هر چیز سندی است دربارهٔ نگاه پزشکی و اجتماعی سال‌های پایانی دورهٔ ویکتوریایی و آغاز جنگ جهانی اول به بهداشت عمومی. خواندن آن برای علاقه‌مندان به تاریخ پزشکی، بهداشت و تحول گفتمان عمومی دربارهٔ بیماری‌ها جالب است؛ البته درمان‌ها و توصیه‌های آن مربوط به همان زمان است و جای راهنمای پزشکی امروز را نمی‌گیرد.