The Treaty of Waitangi

«پیمان وایتانگی، یا چگونه نیوزیلند مستعمرهٔ بریتانیا شد» نوشتهٔ تی. لیندزی بویک، تاریخ‌نگار نیوزیلندی، در ۱۹۱۴ در ولینگتون و از سوی اس. و دبلیو. مکِی منتشر شد. بویک پیش‌تر «مارلبرو قدیم»، «مانواتوی قدیم» و «یک نیوزیلندی قدیمی» را نیز نوشته بود.

پیمان وایتانگی سندی است که در ۱۸۴۰ میان نمایندگان ملکهٔ بریتانیا و بسیاری از رؤسای قبایل مائوری امضا شد و بنیاد تاریخ سیاسی نیوزیلند به شمار می‌آید. بویک می‌کوشد به آغاز ماجرا برگردد، یعنی به دستورهای سال ۱۸۳۹ به کاپیتان هابسون، ظهور قانون و نظم و زمینه‌هایی که امضای پیمان را ممکن کرد.

نویسنده در پیشگفتار از یک رویداد تازه آغاز می‌کند، یعنی رسیدن رزم‌ناو اهدایی نیوزیلند به بریتانیا، و از آنجا به تاریخ پیمان و فراز و فرودهای کشور می‌پردازد. از چهره‌های مهم کتاب سرکردهٔ مائوری تاماتی واکا نِنه است.

برای علاقه‌مندان به تاریخ استعمار، پیمان‌ها و فرهنگ مائوری کتابی مرجع از دید آن روزگار است. باید با توجه به دیدگاه امپراتوری نویسنده و پژوهش‌های بعدی دربارهٔ تفسیر پیمان خوانده شود.