Church and State as Seen in the Formation of Christendom

«کلیسا و دولت، آن‌گونه که در شکل‌گیری جهان مسیحی دیده می‌شود» اثر توماس ویلیام آلیز (T. W. Allies)، تاریخ‌نگار و نویسندهٔ کاتولیک انگلیسی که از روحانیت انگلیکن به کاتولیک گروید، در ۱۸۸۲ در لندن منتشر شد. او پیش‌تر کتاب‌هایی مانند «در جهت نور» و «تصمیم یک زندگی» و بخش‌هایی از «شکل‌گیری جهان مسیحی» را نوشته بود و این کتاب ادامهٔ همان پروژه است.

مقدمه، با عنوان «پادشاهی آن‌گونه که پیشگویی و تحقق یافت»، چارچوب بحث را مشخص می‌کند. فصل نخست رابطهٔ قدرت مدنی و معنوی را از آدم تا مسیح بررسی می‌کند و از نخستین جامعهٔ الهی، سقوط، نوح و جامعهٔ بشری پس از آن سخن می‌گوید. سپس به روم، امپراتوران، کلیسای نوپا و رابطهٔ اسقف‌ها با دولت می‌پردازد؛ بحثی با تأکید بر جایگاه پاپ در ساختار قدرت دینی.

دیدگاه نویسنده روشن کاتولیکی و طرفدار استقلال کلیسا از دولت است. کتاب مفصل و پرارجاع است و برای پژوهشگران تاریخ کلیسا، اندیشهٔ سیاسی دینی و مطالعهٔ مناقشه‌های سدهٔ نوزدهم میان کلیسا و دولت مفید است؛ خوانندهٔ عمومی ممکن است آن را سنگین بیابد.