Creation or Evolution? A Philosophical Inquiry

«آفرینش یا تکامل؟ پژوهشی فلسفی» نوشتهٔ جورج تیکنور کرتیس (۱۸۱۲–۱۸۹۴)، وکیل و تاریخ‌نگار حقوقی آمریکایی، در سال ۱۸۸۷ منتشر شد. کرتیس که پیشهٔ اصلی‌اش حقوق بود، در پیشگفتار توضیح می‌دهد چرا پا به قلمروی بیرون از تخصص خود گذاشته است: پس از مرگ چارلز داروین، «تبار انسان» و «خاستگاه گونه‌ها» را با دقت خوانده و سپس سراغ نوشته‌های هربرت اسپنسر رفته است.

کتاب حاصل همین مطالعه است و می‌کوشد نشان دهد که میان برخی نتیجه‌گیری‌های علم زمانهٔ او و اصولی که باید بر باور دینی و بر هر باور دیگرِ ناشی از مشاهدهٔ مستقیم حاکم باشد، کشاکشی وجود دارد. نویسنده با شیوهٔ استدلال یک حقوق‌دان، منطق پشت نظریهٔ تکامل و فلسفهٔ اسپنسر را بررسی و نقد می‌کند و از دیدگاه آفرینش‌باور دفاع می‌نماید.

این اثر امروز بیش از هر چیز سندی تاریخی است از واکنش‌های فکری و دینی به داروینیسم در آمریکای اواخر قرن نوزدهم. خواننده‌ای که به تاریخ جدل میان علم و دین علاقه دارد، می‌تواند ببیند اهل فلسفه و حقوق در آن دوران چگونه به این بحث نگاه می‌کردند. باید به یاد داشت که یافته‌های علمی امروز با بسیاری از استدلال‌های کتاب فاصله دارد.