Life and works of Alexander Csoma de Körös

«زندگی و آثار الکساندر چوما د کوروش» (Life and Works of Alexander Csoma de Körös) نوشتهٔ تئودور دوکا، پزشک مجاری-بریتانیایی در خدمت پزشکی بنگال، در ۱۸۸۵ در لندن چاپ شد. دوکا زندگی‌نامه را بیشتر بر پایهٔ اسناد منتشرنشده نوشته و به هر اثر و دست‌نوشتهٔ چوما نیز یادداشتی کوتاه افزوده است.

چوما (۱۷۸۴–۱۸۴۲) فرزند خانواده‌ای فقیر در ترانسیلوانیا بود و با باوری که ریشهٔ مجاران را در آسیا می‌دانست، پای پیاده به شرق رفت. سال‌ها در دره‌های لداخ و زنگسکار به یادگیری تبتی پرداخت و نخستین فرهنگ و دستور زبان تبتی به زبان اروپایی را فراهم آورد. در دارجیلینگ درگذشت.

کتاب تصویری هم‌دردانه از مردی کم‌توقع و سخت‌کوش ارائه می‌دهد که با تحمل سختی‌های بسیار، پایه‌های تبت‌شناسی را گذاشت. برای علاقه‌مندان به تاریخ شرق‌شناسی، زبان‌شناسی و سفرهای بزرگ سدهٔ نوزدهم خواندنی و الهام‌بخش است.