The Archæology and Prehistoric Annals of Scotland

«باستان‌شناسی و تاریخ پیش‌ازتاریخ اسکاتلند» نوشتهٔ دانیل ویلسون، دبیر افتخاری انجمن عتیقه‌شناسان اسکاتلند، در ۱۸۵۱ در ادینبورگ منتشر شد. ویلسون در همین کتاب واژهٔ «prehistoric» را به انگلیسی رواج داد و نشان داد مطالعهٔ بقایای مادی می‌تواند تاریخ پیش از اسناد نوشتاری را روشن کند.

او یافته‌های اسکاتلند را بر پایهٔ نظام سه‌عصر دانمارکی، یعنی دوره‌های سنگ، مفرغ و آهن، دسته‌بندی می‌کند: گورها، تپه‌ها، ابزار و سلاح، زیورها و سفال. کتاب مصور است و بخش‌هایی به عصر مسیحیت و دوران بعد هم می‌پردازد.

ویلسون بعدها به آمریکای شمالی رفت، اما این کتاب اثری شاخص در بنیان‌گذاری باستان‌شناسی علمی در بریتانیا ماند. برای کسانی که به تاریخ اسکاتلند، تاریخ باستان‌شناسی و آغاز تفکر علمی دربارهٔ گذشتهٔ بشر علاقه دارند ارزشمند است.