The Last Age of the Church

«واپسین عصر کلیسا» رساله‌ای است منسوب به جان ویکلیف، اصلاح‌گر دینی انگلیسی سدهٔ چهاردهم، که برای نخستین بار در ۱۸۴۰ از روی دست‌نویسی در کتابخانهٔ دانشگاه دوبلین به کوشش جیمز هنتورن تاد چاپ شد. متن با املای کهن و یادداشت‌های ویراستار همراه است.

ویکلیف در این نوشته به وضع کلیسا در زمان خود و آنچه فساد و انحراف روحانیت می‌دانست می‌پردازد و آن را با نشانه‌های پایان‌زمان در کتاب مقدس می‌سنجد. پیشگفتار تاد نیز دربارهٔ ارزش و جایگاه ویکلیف به عنوان اصلاح‌گر بحث می‌کند.

این کتاب برای پژوهشگران تاریخ کلیسا، اصلاحات دینی پیش از لوتر و زبان انگلیسی میانه اهمیت دارد و به خواننده کمک می‌کند ریشه‌های نقد دینی در انگلستان قرون وسطی را بهتر بشناسد.

ویکلیف (حدود ۱۳۲۸–۱۳۸۴) را «ستارهٔ صبحگاهی اصلاحات» نامیده‌اند، زیرا قرن‌ها پیش از لوتر به نقد قدرت کلیسا پرداخت و ترجمهٔ انگلیسی کتاب مقدس را آغاز کرد. این رساله بخشی از میراث نوشتاری اوست.