Bede's Ecclesiastical History of England

بید ارجمند، راهب صومعهٔ جارو در نورثامبریا در شمال انگلستان، تقریباً همهٔ عمرش را در همان صومعه گذراند و جز چند سفر کوتاه به جاهای نزدیک از آنجا دور نشد؛ ولی از کانتربری، لندن و حتی رم برایش اسناد و روایت می‌فرستادند. حاصل کارش، «تاریخ کلیسایی مردم انگلیس»، در سال ۷۳۱ میلادی به زبان لاتین به پایان رسید.

کتاب در پنج بخش، از جغرافیای بریتانیا و آمدن ژولیوس سزار آغاز می‌کند، دوران رومی و آزار مسیحیان و شهادت آلبان قدیس را مرور می‌کند، و سپس به هجوم پیکت‌ها و اسکات‌ها و آمدن آنگل‌ها و ساکسون‌ها می‌رسد. محور اصلی کتاب مسیحی‌شدن پادشاهی‌های آنگلوساکسون است: مأموریت آگوستین قدیس که پاپ گریگوری به انگلستان فرستاد، شاهان و اسقف‌ها و قدیسان، و اختلاف کلیسای ایرلندی و رومی بر سر تاریخ عید پاک.

آنچه کار بید را متمایز می‌کند، دقتش در ذکر منابع است — در قرن هشتم چیز کمیابی بود. او همچنین شمارش سال‌ها از میلاد مسیح را رواج داد؛ تقویمی که امروز جهان با آن کار می‌کند تا حد زیادی از راه همین کتاب گسترش یافت. بدون این اثر، قرن‌ها از تاریخ انگلستان تاریک می‌ماند.

این نسخه ترجمهٔ بازنگری‌شدهٔ ای. ام. سلار (۱۹۰۷) است، با مقدمه، زندگی‌نامهٔ بید و یادداشت‌ها. برای علاقه‌مندان تاریخ قرون وسطی، تاریخ بریتانیا و تاریخ مسیحیت منبعی بنیادین است.