When the Word is Given...

«وقتی فرمان داده شود...» گزارشی روزنامه‌نگارانه از لوئیس ای. لوماکس دربارهٔ الیجا محمد، مالکوم ایکس و «جهان مسلمانان سیاه» است که در ۱۹۶۳ از سوی انتشارات ورلد در کلیولند و نیویورک چاپ شد. لوماکس، نویسندهٔ سیاه‌پوست آمریکایی و پیش‌تر نویسندهٔ «شورش سیاهان»، این کتاب را در زمانی نوشت که مسئلهٔ نژاد در آمریکا به نقطهٔ اوج خود نزدیک می‌شد.

کتاب در دو بخش است. بخش نخست به ظهور جنبش، ریشه‌هایش و رابطهٔ آن با خیزش سیاهان می‌پردازد و فصل‌هایی مانند «از موسی تا مالکوم ایکس» و «ملت اسلام» دارد. بخش دوم صدای رهبران را بازتاب می‌دهد: سخنرانی‌های الیجا محمد در آتلانتا و مالکوم ایکس در هاروارد، کوئینز کالج و ییل، و گفت‌وگوی پایانی لوماکس با مالکوم ایکس.

این اثر برای پژوهشگران تاریخ معاصر آمریکا، مطالعات نژاد و جنبش حقوق مدنی و خوانندگان علاقه‌مند به زندگی مالکوم ایکس منبعی دست‌اول از همان دورهٔ ماجراست. توجه به این نکته لازم است که کتاب گزارشی از زمان خود است و نه داوری امروزی دربارهٔ آن جنبش.