A Century of Wrong

«یک قرن ستم» (۱۸۹۹) بیانیه‌ای است که در آستانهٔ جنگ دوم بوئر از سوی ف. و. رایتس، دبیر کل جمهوری آفریقای جنوبی (ترانسوال)، منتشر شد؛ نویسندهٔ اصلی آن را یان کریستیان اسماتس دانسته‌اند. دبلیو. تی. استد، روزنامه‌نگار انگلیسی، پیش‌گفتاری بر آن نوشته است. کتاب می‌خواهد از دید بوئرها نشان دهد که روابط آنان با بریتانیا در طول قرن نوزدهم چگونه به بحران رسید.

متن از تاریخ مستعمرهٔ کیپ و بنیان‌گذاری ناتال آغاز می‌شود، سپس به دولت آزاد اورنج و جمهوری آفریقای جنوبی می‌رسد و پیمان‌های ۱۸۸۱ و ۱۸۸۴ را بررسی می‌کند. بخش‌های پایانی به آنچه نویسنده «جنگ‌طلبی سرمایه‌دارانه» می‌نامد و دورهٔ تنش پیش از جنگ می‌پردازد. ضمیمه‌ها شامل مکاتبات رسمی و متن پیمان‌هاست.

این کتاب سندی تبلیغاتی و سیاسی است و باید به‌عنوان روایت یک طرف دعوا خوانده شود. با این حال برای پژوهشگران تاریخ آفریقای جنوبی، استعمار بریتانیا و سیاست آغاز قرن بیستم منبعی مهم به شمار می‌آید.