A Dominie Dismissed

«معلمی که اخراج شد» (A Dominie Dismissed) رمانی از الکساندر ساترلند نیل است که در ۱۹۱۷ منتشر شد. نیل بعدها بنیان‌گذار مدرسهٔ آزاد سامرهیل شد و نظریه‌های آموزشی‌اش در جهان تأثیر گذاشت. این کتاب از مجموعهٔ «دومینی» (به معنای معلم اسکاتلندی) اوست.

در خلاصهٔ آغازین نوشته شده که چون معلم روستا شیوه‌ای آزاد در آموزش بچه‌ها دارد، سرانجام اخراج می‌شود و جای خود را به مردی منضبط می‌دهد. معلم ناراضی می‌خواهد سرباز شود، اما پزشک شش‌هایش را بیمار می‌یابد و او را به زندگی در هوای آزاد وامی‌دارد. او چون گاودار به همان روستا برمی‌گردد و نتیجهٔ روش جانشین را می‌بیند.

کتاب طنزی ملایم و در عین حال نقدی بر آموزش سخت‌گیرانه است و برای علاقه‌مندان به تاریخ آموزش، ادبیات اسکاتلند و داستان‌های روستایی خواندنی است.