A Fascinating Traitor

«خائن دل‌ربا» رمانی است از سرهنگ ریچارد هنری ساویج (۱۸۴۶–۱۹۰۳)، افسر و نویسندهٔ آمریکایی که رمان‌های ماجرایی و جاسوسی‌اش در آخر قرن نوزدهم پرخواننده بود. زیرعنوان کتاب «داستانی انگلیسی-هندی» است و در آن از دیدگاه ادبیات عامه‌پسند به سیاست و دسیسه‌های بریتانیا در هند پرداخته می‌شود.

کتاب در سه بخش با عنوان‌های «از گذشتهٔ مرده»، «شیطانی خوش‌اقبال» و «دیدار شاهزاده جیدین از انگلستان» پیش می‌رود. آغاز داستان در ژنو است: سرگرد آلن هاوک در سال ۱۸۹۱ در کنار دریاچهٔ لمان، با دلی افسرده، به گذشتهٔ خود می‌اندیشد. سپس ماجرا به دهلی، توطئه‌های دیپلماتیک، خانهٔ مرموز، یک نایب‌السلطنهٔ شیفته و سفر شاهزاده‌ای هندی به انگلستان کشیده می‌شود.

رمان نمونه‌ای از ادبیات استعماری عامه‌پسند است؛ نگاه آن به هند و مردمش باید با توجه به دوران نوشتن قضاوت شود. برای دوستداران رمان‌های ماجرایی کهنه، داستان‌های توطئه و جاسوسی و کسانی که به شناخت ذوق خواننده در عصر ویکتوریا علاقه دارند، خواندنی است.