Birds useful and birds harmful

«پرندگان سودمند و پرندگان زیان‌آور» (Birds Useful and Birds Harmful) کتابی دربارهٔ پرندگان اروپا و نقش آن‌ها در کشاورزی است. نویسندهٔ اصلی آن اوتو هرمان، مدیر دفتر ملی پرنده‌شناسی مجارستان در بوداپست، است و ج. ا. اوون آن را برای خوانندگان انگلیسی بازنویسی و ویرایش کرده است. تصویرهای کتاب کار ت. چورگی‌اند و چاپ آن در ۱۹۰۹ در منچستر انجام شده است.

کتاب با پرسشی ساده شروع می‌شود: آیا یک پرنده مفید است یا مضر؟ پاسخ نویسنده این است که پرنده را باید بر پایهٔ غذایی که می‌خورد و کاری که در طبیعت انجام می‌دهد قضاوت کرد، نه بر پایهٔ شهرت. پس از فصلی دربارهٔ ساختار بدن پرنده، فصل‌هایی دربارهٔ پرندگانی می‌آید که روی زمین کار می‌کنند، از جمله جغدها، کلاغ‌ها، زاغچه، سار و مرغ دریایی، و بررسی می‌شود که هر کدام چه آفت‌هایی را از بین می‌برند یا چه خسارتی به محصول می‌زنند.

رویکرد کتاب عملی و مشاهده‌محور است و برای کشاورزان و باغداران و علاقه‌مندان به طبیعت نوشته شده است. بخشی از تصمیم‌های آن زمان دربارهٔ شکار یا حفاظت از پرندگان بر پایهٔ همین نوع اطلاعات بود.

این کتاب برای دوستداران پرنده‌نگری و تاریخ زیست‌شناسی کاربردی و کشاورزی آغاز قرن بیستم مناسب است.