Byzantine Churches in Constantinople

«کلیساهای بیزانسی در قسطنطنیه» (Byzantine Churches in Constantinople) نوشتهٔ الکساندر ون میلینگن است که در ۱۹۱۲ انتشارات مکمیلان آن را با زیرعنوان «تاریخ و معماری آن‌ها» منتشر کرد. ون میلینگن سال‌ها در استانبول زندگی و در کالج رابرت تدریس کرد و آثار بیزانسی شهر را از نزدیک می‌شناخت. کتاب با نقشهٔ قرون‌وسطایی قسطنطنیه از «بوندلمونتی» آغاز می‌شود که پایهٔ نقشه‌های پیش از فتح شهر است.

کتاب هر کلیسا را جداگانه بررسی می‌کند: تاریخ بنا، بانی و دورهٔ ساخت، تغییرهایی که بعدها در آن پدید آمد، ساختار معماری و تزئینات. بسیاری از این بناها پس از فتح شهر در ۱۴۵۳ به مسجد تبدیل شدند و نویسنده تغییر کاربری آن‌ها را نیز در کنار تاریخ بیزانسی‌شان ثبت می‌کند، پس متن برای فهم لایه‌های تاریخی استانبول سودمند است.

اثر پژوهشی و تخصصی است و با طرح‌ها و نقشه‌ها همراه است، اما نثر آن برای خوانندهٔ علاقه‌مند دشوار نیست. هر کس به معماری بیزانسی، تاریخ استانبول یا سرگذشت کلیساهایی که امروز با نام‌های دیگر شناخته می‌شوند علاقه دارد، در آن مرجعی قدیمی ولی معتبر می‌یابد.