The Antiquities of Constantinople

«آثار باستانی قسطنطنیه» ترجمهٔ انگلیسی کتاب «دربارهٔ پیشینه‌شناسی مکانی قسطنطنیه» اثر پیر ژیل (Pierre Gilles یا Petrus Gyllius، ۱۴۹۰–۱۵۵۵) است. ژیل طبیعی‌دان و جهانگرد فرانسوی بود که در دههٔ ۱۵۴۰ به قسطنطنیه سفر کرد و سال‌ها در آنجا ماند. کتاب لاتینی او پس از مرگش در ۱۵۶۱ منتشر شد و ترجمهٔ انگلیسی جان بال در ۱۷۲۹ در لندن چاپ شد؛ در این ترجمه شرحی کهن از محله‌های شهر در دورهٔ آرکادیوس و هونوریوس و یادداشت‌های پانچیرولوس هم افزوده شده است.

موضوع کتاب در چهار بخش، موقعیت شهر، بندرگاه، بناهای عمومی، تندیس‌ها، معماری و دیگر شگفتی‌های آن است. ژیل شهر را حدود نود سال پس از فتح آن به دست عثمانیان دیده بود و هنوز نشانه‌های بسیاری از دوران بیزانس در آن باقی بود. از این رو توصیف او از کلیساها، میدان‌ها، آب‌انبارها، ستون‌ها و دیوارهای شهر برای شناخت استانبول پیش از تغییرات بعدی گران‌بهاست.

به‌ویژه برای پژوهشگران بیزانس و تاریخ استانبول، و علاقه‌مندان به سفرنامه‌ها و تاریخ باستان‌شناسی، این کتاب منبعی دست‌اول است. زبان ترجمه به انگلیسی قرن هجدهم و ساختار آن ممکن است برای خوانندهٔ امروزی کند به نظر برسد، اما اطلاعات و دید یک ناظر عصر رنسانس ارزشمند است.