Alexandria: A History and a Guide

ای. ام. فورستر، نویسندهٔ «گذری به هند» و «هاواردز اند»، در سال‌های جنگ جهانی اول به‌عنوان داوطلب صلیب سرخ در اسکندریه زندگی می‌کرد و در همان سال‌ها این کتاب را نوشت که در ۱۹۲۲ در خود اسکندریه منتشر شد. کتاب، چنان‌که از نامش پیداست، دو بخش دارد: تاریخ و راهنما.

بخش «تاریخ» مانند نمایشی از صحنه‌های پیاپی، دو هزار و دویست و پنجاه سال زندگی شهر را مرور می‌کند: بنیان‌گذاری آن به دست اسکندر، دودمان بطلمیوسیان و کلئوپاترا، کتابخانه و موزهٔ بزرگ و دانش و ادب آن دوران؛ سپس دوران مسیحی، که فورستر مسیحیت را در آن نخست آزاردیده و سپس آزارگر می‌بیند؛ میان‌پرده‌ای با عنوان «شهر معنوی» دربارهٔ فلسفهٔ اسکندرانی و افلوطین؛ و سرانجام ورود اعراب در ۶۴۱ میلادی و دوران‌های پس از آن.

بخش «راهنما» خواننده را خیابان‌به‌خیابان در شهر امروز می‌گرداند و آنچه از گذشته مانده، یا تنها نامش مانده، را نشان می‌دهد.

فورستر با لحنی شخصی، شوخ و فرهیخته می‌نویسد و کتاب را بیش از یک راهنمای سفر، به تأملی دربارهٔ شهری بدل می‌کند که بیشتر شکوهش زیر خاک رفته است. برای علاقه‌مندان به تاریخ مصر و مدیترانه و دوستداران نثر فورستر خواندنی است.