To Mesopotamia and Kurdistan in Disguise

«با لباس مبدل به میان‌رودان و کردستان» سفرنامهٔ ای. بی. سون، افسر و زبان‌شناس انگلیسی است که زبان فارسی را چنان می‌دانست که می‌توانست در میان ایرانیان یکی از خودشان به نظر برسد. او از قسطنطنیه تا بغداد از راه میان‌رودان و کردستان جنوبی سفر کرد و سفرنامه‌اش را از روی یادداشت‌های روزانه نوشت. کتاب در ۱۹۱۲ منتشر شد.

سون در یادداشت آغازین می‌گوید به توصیف بسیاری از مناطق ناشناخته و نگاهی تازه به جاهایی که پیش‌تر معروف بودند پرداخته است. دانستن فارسی در مسیر سفر نقش مهمی داشته و رویدادها آن را توضیح می‌دهند. بخش تاریخی کتاب دربارهٔ قبیله‌های کرد و کلدانیان کردستان است و بخشی از اطلاعاتش را از نامه‌ها و گفت‌وگوهای او با بزرگان محلی مثل شاه‌علی اورامان، شیخ رضا کرکوک و سران جاف در حلبچه گرفته است.

متن با عکس‌هایی از مردم و چهره‌ها، از جمله سردار جاف، و نقشه‌ای مفصل همراه است. برای خوانندهٔ ایرانی که به تاریخ و جغرافیای غرب ایران و کردستان علاقه دارد، سفرنامه‌ای جذاب و دیدی دست‌اول از اوضاع پیش از جنگ جهانی اول است.