Daedalus

«دِدالوس، یا علم و آینده» متنی است که جی. بی. اس. هالدین، زیست‌شیمیدان برجستهٔ بریتانیایی، در فوریهٔ ۱۹۲۳ برای انجمن «هرتیک‌ها» در کمبریج خواند و بعد گسترش داد. این اثر نخستین عنوان از مجموعهٔ «امروز و فردا» بود؛ مجموعه‌ای از جستارهای کوتاه که چهره‌های سرشناس را به اندیشیدن دربارهٔ آیندهٔ بشر فراخواند.

هالدین به‌جای پیش‌بینی‌های کلی، از چشم‌انداز یک دانشمند عملی می‌نویسد: فیزیک، شیمی و به‌ویژه زیست‌شناسی چگونه می‌توانند شیوهٔ تولید غذا و انرژی، تولیدمثل انسان و حتی باورهای اخلاقی و دینی ما را دگرگون کنند. او می‌پذیرد که هر نوآوری بزرگ در آغاز به چشم مردم زشت یا ناپاک می‌آید و بعد عادی می‌شود. لحن او شوخ‌طبع، گستاخ و آمیخته با تردید است و از ستایش ساده‌دلانهٔ پیشرفت دوری می‌کند.

کتاب در زمان خود گفتگوهای بسیاری برانگیخت و پاسخ‌هایی هم گرفت، از جمله «ایکاروس» نوشتهٔ برتراند راسل که نگاهی بدبینانه‌تر به علم دارد. امروز برای علاقه‌مندان به تاریخ اندیشهٔ علمی، زیست‌اخلاق و نقش دانشمندان در جامعه خواندنی است و نشان می‌دهد پرسش‌های آن روز تا چه اندازه به پرسش‌های امروز نزدیک است.