Extra-galactic Nebulae

«سحابی‌های فراکهکشانی» مقالهٔ مشهور ادوین هابل است که در ۱۹۲۶ در «مجلهٔ اخترفیزیک» منتشر شد. او در آن نتایج بررسی آماری حدود چهارصد سحابی خارج از کهکشان راه شیری را ارائه می‌کند؛ اجرامی که تا چند سال پیش بسیاری از اخترشناسان آن‌ها را بخشی از کهکشان خودمان می‌پنداشتند.

هابل بر پایهٔ عکس‌های رصدخانه، سحابی‌ها را برحسب شکل رده‌بندی می‌کند: بیضوی، مارپیچی و نامنظم، و میان رده‌ها پیوند منطقی می‌گذارد. این طبقه‌بندی که بعدها به «دیاگرام دیاپازون» مشهور شد، تا امروز ریخت‌شناسی کهکشان‌ها را شکل می‌دهد.

مقاله فنی است و با اصطلاحات نجومی و جدول‌های رصدی همراه است، اما برای دانشجویان نجوم و علاقه‌مندان به تاریخ کیهان‌شناسی منبعی دست‌اول از لحظهٔ دگرگونی تصور بشر از اندازهٔ جهان است.