Flatland: A Romance of Many Dimensions

راوی کتاب، «یک مربع»، در جهانی دوبعدی به نام سرزمین تخت زندگی می‌کند؛ جهانی که ساکنانش خط، مثلث، مربع و چندضلعی‌اند و فقط طول و عرض می‌شناسند. نیمهٔ نخست کتاب جامعهٔ این سرزمین را وصف می‌کند: جایگاه اجتماعی هر کس با تعداد اضلاعش تعیین می‌شود، کاهنان دایره‌اند، سربازان و کارگران مثلث‌هایی تیز، و زنان پاره‌خط‌هایی ساده که از بسیاری حقوق محروم‌اند.

طنز اجتماعی این بخش تند و آشکار است: ادوین ابوت ابوت، روحانی و مدیر مدرسه‌ای در لندن، با این تصویر سلسله‌مراتب طبقاتی و نگاه جامعهٔ ویکتوریایی به زنان را به ریشخند می‌گیرد. نیمهٔ دوم فلسفی‌تر می‌شود: مربع در رؤیا به سرزمین تک‌بعدی خط می‌رود، و سپس مهمانی از سرزمین سه‌بعدی، یک کره، به دیدارش می‌آید و می‌کوشد بعد سوم را به او بفهماند.

ابوت با این کتاب هم هندسهٔ چندبعدی را برای خوانندهٔ عادی قابل تصور کرد و هم نشان داد ذهن آدم در برابر آنچه نمی‌تواند تجربه کند چقدر مقاومت می‌کند. «سرزمین تخت» از پیشگامان داستان علمی‌تخیلی ریاضی است و هنوز در کلاس‌های ریاضی و فیزیک برای توضیح بُعد چهارم به کار می‌رود.

کتاب کوتاه و خوش‌خوان است و برای علاقه‌مندان ریاضی، فلسفه و طنز اجتماعی جذاب خواهد بود.