Meno

منون، جوان اشراف‌زادهٔ تسالیایی و شاگرد گرگیاس، بی‌مقدمه از سقراط می‌پرسد: آیا فضیلت آموختنی است، یا با تمرین به دست می‌آید، یا موهبتی طبیعی است؟ سقراط پاسخ می‌دهد که پیش از هر چیز باید بدانیم فضیلت چیست، و تعریف‌های منون یکی پس از دیگری ناکافی از آب درمی‌آیند؛ تا آنجا که منون سقراط را به ماهی برقی تشبیه می‌کند که هر که را لمس کند بی‌حس می‌کند.

آنگاه منون معمایی پیش می‌کشد: چگونه می‌توان چیزی را جست‌وجو کرد که نمی‌دانیم چیست؟ پاسخ سقراط، نظریهٔ «یادآوری» است: روح پیش از تولد همه‌چیز را دانسته و آموختن، به یاد آوردن است. برای نشان دادن این ادعا، او با پسرکی برده که هندسه نخوانده گفت‌وگو می‌کند و تنها با پرسش، او را به راه دو برابر کردن مساحت یک مربع می‌رساند.

در بخش پایانی، آنوتوس — یکی از کسانی که بعدها سقراط را متهم کرد — وارد بحث می‌شود و تمایز میان دانش و «باور درست» مطرح می‌شود. «منون» گفت‌وگویی کوتاه، زنده و بنیادی برای معرفت‌شناسی و فلسفهٔ آموزش است. این متن ترجمهٔ بنجامین جووت همراه با مقدمهٔ او است.