Protagoras

صبح زود، بقراط جوان در خانهٔ سقراط را می‌کوبد: پروتاگوراس، نامدارترین سوفسطایی یونان، به آتن آمده و او می‌خواهد شاگردش شود. سقراط او را به خانهٔ کالیاس، ثروتمند آتنی، می‌برد که سوفسطاییان بزرگ — پروتاگوراس، هیپیاس و پرودیکوس — با انبوهی از شاگردان و ستایندگان در آن گرد آمده‌اند؛ صحنه‌ای که افلاطون با طنزی دلنشین توصیف کرده است.

بحث بر سر این است که آیا فضیلت آموختنی است. پروتاگوراس با اسطوره‌ای زیبا دربارهٔ پرومته، اپیمتئوس و پیدایش جامعهٔ انسانی پاسخ می‌دهد که در آن زئوس شرم و عدالت را به همهٔ انسان‌ها می‌بخشد. سقراط سپس دربارهٔ یگانگی فضیلت‌ها و نسبت دانش و لذت می‌پرسد و استدلال می‌کند که هیچ‌کس دانسته بدی نمی‌کند. در پایان، هر دو طرف به موضعی رسیده‌اند که در آغاز رد می‌کردند.

«پروتاگوراس» از زنده‌ترین و نمایشی‌ترین گفت‌وگوهای افلاطون و بهترین تصویر بازمانده از سوفسطاییان است، هرچند از قلم کسی که با آنان مخالف بود. برای علاقه‌مندان فلسفهٔ اخلاق، تاریخ آموزش و فرهنگ آتن سدهٔ پنجم پیش از میلاد، خواندنی است. این متن ترجمهٔ بنجامین جووت است.