Sophist

«سوفسطایی» از گفت‌وگوهای متأخر افلاطون است و دنبالهٔ «تئایتتوس» به شمار می‌آید. این بار سقراط بیشتر شنونده است و گفت‌وگو را «بیگانه‌ای از اِلئا»، پیرو مکتب پارمنیدس، با تئایتتوس جوان پیش می‌برد. هدف ظاهری، یافتن تعریف «سوفسطایی» است: کسی که خود را دانا جلوه می‌دهد و در برابر مزد، هنر بحث و فریب می‌آموزد.

بیگانه با روش «تقسیم»، یعنی شکستن پیاپی مفهوم‌ها به دو بخش، چند تعریف از سوفسطایی به دست می‌دهد و در نهایت او را سازندهٔ تصویرها و نمودهای دروغین می‌یابد. اما همین‌جا به دشواری بزرگی برمی‌خورد: دروغ یعنی گفتن آنچه نیست، و پارمنیدس گفته بود «نیستی» را نمی‌توان اندیشید. افلاطون در اینجا با استاد کهن فلسفه درمی‌افتد.

پاسخ او، اینکه «نیستی» به معنای «دیگر بودن» است نه «هیچ بودن»، و بحث دربارهٔ آمیزش «اجناس بزرگ» مانند هستی، همانی و دیگری، از مهم‌ترین گام‌های تاریخ منطق و متافیزیک است. این ترجمه از بنجامین جاوت است و با مقدمه و تحلیلی مفصل همراه است. متن دشوار اما بسیار اثرگذار است؛ هایدگر «هستی و زمان» را با نقل‌قولی از همین رساله آغاز کرد.