Freeland

«سرزمین آزاد: پیش‌بینی اجتماعی» (Freeland: A Social Anticipation) رمانی آرمان‌شهری از تئودور هرتسکا (۱۸۴۵ـ۱۹۲۴) است، اقتصاددان وینی که اصل آلمانی آن «Freiland: ein sociales Zukunftsbild» در ۱۸۹۰ منتشر شد. ترجمهٔ انگلیسی را آرتور رنسام در ۱۸۹۱ از نسخهٔ کامل انجام داد. هرتسکا از اقتصاددانان مکتب اتریشی و پیرو مکتب منچستر بود.

رمان تصویری از جامعه‌ای را نشان می‌دهد که گروهی از مهاجران اروپایی در منطقه‌ای از آفریقای شرقی بنا می‌کنند. بنیاد آن بر دو اصل است: آزادی هر فرد در بهره‌مندی از زمین و سرمایه، و سازمان اقتصادی‌ای که در آن کار و مالکیت آزاد، اما رقابت منصفانه است. نویسنده می‌کوشد نشان دهد چنین نظامی می‌تواند فقر را از میان ببرد، بدون آنکه به سوسیالیسم دولتی برسد.

کتاب در زمان خود بسیار مورد بحث بود و در حدی تأثیر گذاشت که چند سال بعد گروهی از هواداران در کنیا کوشیدند «سرزمین آزاد» را به‌صورت واقعی بسازند. برای کسانی که به تاریخ اندیشهٔ اقتصادی، ادبیات آرمان‌شهری و بحث‌های پایان قرن نوزدهم علاقه دارند، خواندنی است.