On the Irrawaddy: A Story of the First Burmese War

«بر کرانهٔ ایراوادی» (On the Irrawaddy) داستان ماجرایی تاریخی جی. ای. هنتی (G. A. Henty) است، نویسندهٔ پرکار انگلیسی که به‌خاطر رمان‌های تاریخی‌اش برای پسران شهرت یافته و خود ناظر جنگ‌های بسیاری بود. این کتاب با تصویرهایی از و. ه. اوِراند منتشر شد.

زمینهٔ رمان نخستین جنگ انگلیس و برمه (۱۸۲۴–۱۸۲۶) است. هنتی در پیشگفتار می‌گوید جز عقب‌نشینی هولناک از افغانستان، هیچ‌یک از جنگ‌های کوچک بریتانیا به نسبت شمار نیروها چنین تلفاتی نداشته است؛ زیرا آب‌وهوا، کمبود وسایل حمل‌ونقل و تدبیر برمه‌ای‌ها در خالی کردن رودخانه از قایق‌ها و ویران‌سازی سرزمین، سپاه انگلیس را زمین‌گیر کرد. قهرمان جوان در جریان این جنگ ماجراهایی از سر می‌گذراند: از شغل تازه و آغاز جنگ تا اسارت، معبدی ویران، دزدان، خدمت در ستاد، نبرد در پاگودا و مأموریتی برای نجات یک دوست.

مانند بیشتر کتاب‌های هنتی، داستان پیوندی میان تاریخ واقعی و ماجرای خیالی برقرار می‌کند و ارزش‌هایی چون شجاعت و وفاداری را می‌ستاید. خواننده در عین سرگرمی با گوشه‌ای از تاریخ استعماری آسیا آشنا می‌شود.