Pierre Curie

«پیر کوری» (۱۹۲۳) زندگی‌نامه‌ای است که ماری کوری دربارهٔ همسرش، فیزیک‌دان فرانسوی پیر کوری، نوشت و شارلوت و ورنون کلاگ آن را به انگلیسی برگرداندند. پیر کوری در ۱۹۰۶، در چهل‌وشش سالگی، در خیابانی بارانی در پاریس زیر چرخ‌های گاری اسبی جان باخت. ماری که سه سال پیش‌تر همراه او جایزهٔ نوبل فیزیک را گرفته بود، سال‌ها بعد این کتاب را نوشت تا تصویری از دانشمند، معلم و انسانی که می‌شناخت به جا بگذارد.

کتاب از کودکی و آموزش غیرمعمول پیر در خانه آغاز می‌کند و به پژوهش‌های نخستینش با برادرش ژاک دربارهٔ بلورها و کشف پدیدهٔ پیزوالکتریک، و کارهایش دربارهٔ مغناطیس می‌رسد. سپس آشنایی و ازدواج پیر و ماری و کار مشترکشان در انباری سرد و نمناک در مدرسهٔ فیزیک و شیمی پاریس را روایت می‌کند؛ جایی که با کار طاقت‌فرسا روی تن‌ها سنگ معدن، پولونیوم و رادیوم را کشف و جدا کردند. ماری از تصمیمشان برای ثبت نکردن روش استخراج رادیوم به نام خود و از بی‌اعتنایی پیر به افتخارات رسمی نیز سخن می‌گوید.

بخش دوم کتاب، «یادداشت‌های خودزندگی‌نامه‌ای»، روایت کوتاه و خوددارانهٔ ماری کوری از زندگی خودش است: کودکی در ورشوی زیر سلطهٔ روسیه، تحصیل در پاریس با تنگدستی، و کار پس از مرگ پیر، از جمله خدمت با واحدهای پرتونگاری سیار در جنگ جهانی اول. مقدمه‌ای از خانم ویلیام براون ملونی، روزنامه‌نگار آمریکایی، نیز در کتاب آمده است.

نثر کتاب ساده و بی‌پیرایه است و همین سادگی اثرش را عمیق‌تر می‌کند. برای علاقه‌مندان تاریخ علم و زندگی دانشمندان بزرگ، خواندنی و الهام‌بخش است.