Response in the Living and Non-Living

«پاسخ در زنده و غیرزنده» (۱۹۰۲) نوشتهٔ جگادیش چاندر بوز (۱۸۵۸–۱۹۳۷)، فیزیک‌دان و زیست‌شناس بنگالی و استاد کالج پرزیدنسی کلکته است. لانگمنز، گرین و کمپانی کتاب را در لندن، نیویورک و بمبئی منتشر کرد. بوز آن را به «هم‌میهنان» تقدیم کرده و جمله‌ای از ریگ‌ودا در آغاز آن آورده است: «واقعیت یکی است؛ دانایان آن را به نام‌های گوناگون می‌خوانند.»

او در این کتاب نتایج چندین پژوهش و مقاله را که به زبان‌های مختلف منتشر کرده بود، به‌صورت منسجم‌تر گرد می‌آورد. موضوع اصلی آزمایش‌هایی است که نشان می‌دهد ماده، گیاه و بافت زنده در برابر محرک‌هایی مانند الکتریسیته و فشار واکنش‌هایی مشابه نشان می‌دهند، از جمله خستگی، تحریک و بازیابی.

بوز با ساخت دستگاه‌های دقیق، مثل ثبت‌کننده‌های پاسخ، به دنبال اثبات پیوستگی میان پاسخ‌های جاندار و بی‌جان بود. هرچند برخی از نتیجه‌گیری‌های او بعدها مورد بحث قرار گرفت، کتاب نمونه‌ای از آزمایش‌گری در هند استعماری و تاریخ فیزیولوژی گیاهی است. برای دوستداران تاریخ علم و فیزیولوژی مناسب است.