Sutherland and Caithness in Saga-Time

«ساترلند و کیتنس در عصر حماسه، یا جارل‌ها و فرسکین‌ها» اثر جیمز گری است که در ۱۹۲۲ در ادینبورو منتشر شد. متن در اصل سخنرانی ریاست جیمز گری برای انجمن وایکینگ برای پژوهش‌های شمال بود که بعدها بسط و بازنگری شد تا ساکنان این دو شهرستان بیشتر با گذشتهٔ کهن خود آشنا شوند.

کتاب بر اساس سه حماسهٔ نورس که به تاریخ این منطقه و جزایر اورکنی و شتلند مربوط می‌شوند، دوره‌ای را بررسی می‌کند که اسناد اسکاتلندی دربارهٔ آن تقریباً ساکت‌اند. فصل‌ها از روزگار رومیان، پیکت‌ها و نورس‌مردان، عصر جارل‌های نخستین نورس، گسترش حکومت اسکاتلند و ناآرامی‌های جانشینی در ارلی کیتنس پس از ۱۲۳۱ می‌گذرند و دربارهٔ دودمان نخستین ساترلند و بانو جوهانای استراثنَور نیز بحث می‌کنند.

نویسنده در جاهایی که منابع اندک است، خود می‌پذیرد که برخی نتیجه‌ها حدسی‌اند. کتاب برای علاقه‌مندان به تاریخ اسکاتلند، وایکینگ‌ها و حماسه‌های شمال اروپا و پژوهشگران تاریخ محلی ارزشمند است، هرچند خواندن آن اندکی تخصصی است.