The Anatomy of Revolution

«کالبدشکافی انقلاب» اثر کلاسیک کرین برینتون، استاد تاریخ دانشگاه هاروارد، است که نخستین بار در ۱۹۳۸ منتشر شد. برینتون چهار انقلاب را — انقلاب انگلستان در قرن هفدهم، انقلاب آمریکا، انقلاب فرانسه و انقلاب ۱۹۱۷ روسیه — کنار هم می‌گذارد و می‌کوشد با روشی که خود «علمی» می‌خواند، الگوهای مشترکشان را بیابد.

او انقلاب را به تب تشبیه می‌کند. نخست نشانه‌های پیشین ظاهر می‌شوند: بحران مالی دولت، ناکارآمدی حکومت و رویگردانی روشنفکران از نظم کهن. سپس «ماه عسل» انقلاب فرا می‌رسد و میانه‌روها قدرت را به دست می‌گیرند؛ آنگاه تندروها آنان را کنار می‌زنند و دورهٔ وحشت و فضیلت آغاز می‌شود؛ و سرانجام دوره‌ای که برینتون به پیروی از تقویم انقلاب فرانسه «ترمیدور» می‌نامد: فروکش تب و بازگشت نسبی به زندگی عادی.

فصل‌های کتاب به رژیم‌های کهن، گونه‌های انقلابیان و پیشینهٔ اجتماعی‌شان، حکومت میانه‌روها، به قدرت رسیدن تندروها و پیامدهای انقلاب می‌پردازند. مدل برینتون ساده‌سازی می‌کند و منتقدان بسیار دارد، اما بیش از هشتاد سال است که از نقاط آغاز هر بحث تطبیقی دربارهٔ انقلاب‌هاست و برای دانشجویان تاریخ، علوم سیاسی و جامعه‌شناسی متنی پایه‌ای به شمار می‌آید.