The Fourth Dimension

«بعد چهارم» (The Fourth Dimension) نوشتهٔ چارلز هاوارد هینتون، ریاضیدان و نویسندهٔ بریتانیایی، در ۱۹۰۴ در لندن منتشر شد. در آغاز کتاب نظر چند نشریه آمده که می‌گویند هینتون کوشیده است از ظرافت‌ها و اصطلاحات ریاضی بپرهیزد تا خوانندگان بی‌پیش‌زمینه هم استدلال او را دنبال کنند.

موضوع کتاب فضای با بعد بالاتر از سه است و اینکه آیا می‌توان آن را تصور کرد. هینتون با مثال‌ها و تمرین‌های ذهنی و مدل‌هایی از مکعب‌های رنگی، توضیح می‌دهد که چگونه از اشکال یک‌بعدی و دوبعدی و سه‌بعدی می‌توان به شکل‌هایی چهاربعدی نزدیک شد. او پیشگام ایدهٔ «تسرکت» (ابرمکعب) بود و واژهٔ آن را وضع کرد. فصل‌ها دربارهٔ فلسفه، هندسه و پیامدهای تصور چنین فضایی نیز بحث می‌کنند.

این کتاب تأثیری عمیق بر ادبیات علمی‌تخیلی و هنر مدرن گذاشت و برای علاقه‌مندان به هندسه، فلسفهٔ ریاضی و تاریخ ایده‌ها جالب است. بخش‌هایی از آن، به‌ویژه مباحث عرفانی‌تر، از دید ریاضیات امروز قدیمی است.