The Guide for the Perplexed

«راهنمای سرگشتگان» (به عربی «دلالة الحائرین») مهم‌ترین اثر فلسفی موسی بن میمون (۱۱۳۸–۱۲۰۴)، پزشک و فیلسوف یهودی قرطبه‌ای است که در قاهره می‌زیست. او حدود ۱۱۹۰ آن را به عربی و با خط عبری نوشت تا هر خواننده‌ای را که میان آموزه‌های ارسطویی و متن دینی سرگشته است راهنمایی کند. این نسخه ترجمهٔ انگلیسی مایکل فریدلندر است که در ۱۹۰۴ در یک جلد بازنگری و کوتاه شد.

کتاب سه بخش دارد. نخست به معنای واژه‌ها و تعبیرهای انسان‌وار دربارهٔ خدا در کتاب مقدس و به صفات الهی می‌پردازد. بخش دوم دلیل‌های هستی خدا، ساختار جهان در فلسفهٔ ارسطویی، آفرینش و نبوت را بررسی می‌کند. بخش سوم دربارهٔ عنایت الهی، وجود شر و حکمت فرمان‌های دینی است.

بن میمون در کتاب با متکلمان بحث می‌کند و از فیلسوفان مسلمان بهره می‌برد؛ دانش و زبان فلسفی او در جهان اسلامی شکل گرفته است. کتاب بعدها بر فلسفهٔ مسیحی سده‌های میانه، از جمله توماس آکویناس، هم تأثیر گذاشت.

متنی دشوار اما شکوهمند است برای کسانی که به فلسفهٔ دین، رابطهٔ عقل و ایمان و تاریخ اندیشه در سدهٔ میانه علاقه دارند.