The Riddle of the Universe

«معمای جهان» اثر ارنست هکل، زیست‌شناس آلمانی و پرشورترین مبلغ نظریهٔ داروین در اروپا، کوششی است برای پاسخ‌دادن به «معماهای» بزرگ — ماده، زندگی، روح، آگاهی و خدا — در چارچوب فلسفه‌ای که خود «مونیسم» یا یگانه‌انگاری می‌نامید. هکل در پایان قرن نوزدهم می‌خواست نشان دهد جهان، زندگی و ذهن همه از یک جنس‌اند و به توضیح فراطبیعی نیازی نیست.

کتاب در چهار بخش انسان‌شناسی، روان‌شناسی، کیهان‌شناسی و الهیات پیش می‌رود: از ساختمان بدن انسان، رشد جنینی و تاریخ تکامل گونهٔ ما، تا ماهیت روح، آگاهی و جاودانگی، «قانون جوهر»، تکامل جهان، و سرانجام نسبت خدا و جهان و علم و ایمان. هکل در فصل‌های پایانی به نقد تند مسیحیت کلیسایی، به‌ویژه کلیسای کاتولیک، می‌پردازد.

کتاب در آلمان صدها هزار نسخه فروخت و به ده‌ها زبان ترجمه شد؛ کمتر کتاب علمی‌ای این‌قدر بر افکار عمومی اثر گذاشته است. ولی بخش‌هایی از آرای هکل، از جمله دربارهٔ نژادها و برخی شواهد جنین‌شناختی‌اش، از نظر علمی نادرست بود و بعدها مورد سوءاستفاده قرار گرفت. کتاب را باید سندی تاریخی از خوش‌بینی علمی پایان قرن نوزدهم خواند، نه علم روز. این نسخه ترجمهٔ انگلیسی جوزف مک‌کیب است.