The Idea of God as Affected by Modern Knowledge

«مفهوم خدا در پرتو دانش نو» (The Idea of God as Affected by Modern Knowledge) اثر جان فیسک، فیلسوف و مورخ آمریکایی، در ۱۸۸۵ منتشر شد و دنبالهٔ کتاب «سرنوشت انسان» اوست. فیسک از مشهورترین مدافعان تکامل‌گرایی در آمریکا بود و می‌کوشید میان آموزهٔ داروین و باور دینی آشتی برقرار کند.

او در این کتاب می‌پرسد اگر طبیعت را فرایندی تکاملی بدانیم، تصویر ما از خدا چگونه تغییر می‌کند. استدلال او این است که علم نو خدای کهنهٔ انسان‌گونه را کنار می‌گذارد، اما به جای آن، حضور نیرویی همه‌جایی و ماندگار را در قانون‌مندی طبیعت نشان می‌دهد. به همین دلیل، به باور او نه ماده‌گرایی محض نتیجه‌ای ناگزیر است و نه تفسیر تحت‌اللفظی متون دینی.

نثر فیسک روشن و جاافتاده است و از اصطلاح‌های دشوار دوری می‌کند. کتاب برای علاقه‌مندان به تاریخ گفت‌وگوی علم و دین، فلسفهٔ دین و اندیشهٔ قرن نوزدهم مفید است.