Facts and Fancies in Modern Science

«واقعیت‌ها و پندارها در علم نوین» مجموعهٔ سخنرانی‌های سر جان ویلیام داوسن، زمین‌شناس کانادایی و رئیس دانشگاه مک‌گیل، است که در ۱۸۸۱ در بنیاد ساموئل ای. کروزر در مدرسهٔ الهیات کروزر ایراد شد. عنوان فرعی کتاب «بررسی نسبت علم با حدس‌های رایج و باور دینی» است.

داوسن در این کتاب به بحث‌های داغ دورهٔ پس از داروین می‌پردازد و می‌کوشد میان یافته‌های علمی و آنچه آن‌ها را «حدس و پندار» می‌داند فرق بگذارد. او از موضع دانشمندی مسیحی با تکامل‌گرایی بی‌قید مخالفت می‌کند و در عین حال می‌خواهد نشان دهد پژوهش علمی و ایمان لزوماً در تضاد نیستند.

کتاب را انجمن انتشارات باپتیست آمریکا در فیلادلفیا در سال ۱۸۸۲ منتشر کرد. خوانندهٔ امروز می‌تواند آن را سندی از مناقشهٔ علم و دین در سدهٔ نوزدهم و نمونه‌ای از اعتراض علمی به داروینیسم بداند، نه ارزیابی امروزی از تکامل.