Myths and Myth-Makers

«اسطوره‌ها و اسطوره‌سازان» اثر جان فیسک، فیلسوف و مورخ آمریکایی، مجموعه‌ای از جستارهاست که در ۱۸۷۲ منتشر شد و عنوان فرعی‌اش «قصه‌ها و خرافه‌های کهن که با اسطوره‌شناسی تطبیقی تفسیر شده‌اند» است. پیش‌درآمد آن عبارتی از ادمون شرر دربارهٔ علمی نو می‌آورد که باورهای نیاکان را از گهوارهٔ جهان تا خرافه‌های روستایی دنبال می‌کند.

فیسک در پیشگفتار می‌گوید این مقاله‌ها به شیوه‌ای سست‌ساختار و غیرنظام‌مند، نکات مهم مطالعهٔ اسطوره را اجمالاً برمی‌شمرد. او کتاب را به دوستش ویلیام دین هاولز تقدیم کرده و از شب‌های پاییزی «میان گرگ‌نماها، ترول‌ها و پری‌های آبی» یاد می‌کند. کتاب با روش تطبیقی می‌کوشد نشان دهد قصه‌های پراکنده در ملت‌های گوناگون ریشه‌هایی مشترک دارند.

بسیاری از نظریه‌های آن، که از مکتب اسطوره‌شناسی خورشیدی و زبانی قرن نوزدهم گرفته شده، امروز کنار گذاشته شده‌اند، اما کتاب سندی جالب از آغاز مطالعهٔ علمی اسطوره و فولکلور است و روان و دلنشین نوشته شده.