The International Development of China

«توسعهٔ بین‌المللی چین» نوشتهٔ سون یات‌سن (۱۸۶۶–۱۹۲۵)، رهبر انقلاب چین و بنیان‌گذار جمهوری، در ۱۹۲۲ به زبان انگلیسی چاپ شد. او در دیباچه می‌نویسد پس از اعلام آتش‌بس جنگ جهانی اول شروع به بررسی و طراحی برنامه‌ای برای توسعهٔ چین کرد، با این امید که سهمی کوچک در برقراری صلح جهانی داشته باشد.

سون چین را کشوری با چهار میلیون و اندی مایل مربع وسعت، حدود چهارصد میلیون نفر جمعیت و منابع معدنی و کشاورزی عظیم توصیف می‌کند که به دلیل نظامی‌گری و آزمندی سرمایه‌داری، طعمهٔ قدرت‌های خارجی شده است. راه‌حل او طرحی گسترده شامل بندرها، راه‌آهن و راه‌های آبی و صنعت است که با سرمایه و کارشناسی بین‌المللی ساخته شود و، به باور او، هم چین را بالا ببرد و هم به اقتصاد جهان سود برساند. کتاب شانزده نقشه و یک نقشهٔ تاشو دارد.

این اثر برای کسانی جالب است که به تاریخ چین مدرن، اندیشهٔ سون یات‌سن و پیشینهٔ برنامه‌های توسعهٔ اقتصادی علاقه دارند. باید آن را یک سند آرمان‌گرایانهٔ زمانهٔ خود خواند، نه توصیفی از آنچه بعدها رخ داد.