To Panama and Back

«به پاناما و بازگشت» روایت سفر هنری تی. بایفورد، پزشک اهل شیکاگو، به پاناما در سال‌های ساخت کانال است. نویسنده در تقدیم‌نامه با طعنه به کمیسیونران کانال و رئیس‌جمهور وقت آمریکا اشاره می‌کند که به‌گفتهٔ او برای دیدن کار حفاری رفت و آنان را در خواب یافت. این لحن شوخ در سراسر کتاب دیده می‌شود.

کتاب دو بخش دارد. بخش نخست «به پاناما» از شیکاگو و نیواورلئان شروع می‌شود، به لحظهٔ حرکت و روزهای دریا می‌رسد و بندرهای پورت لیمون و کولون را شامل می‌شود. بخش‌های بعدی از کانال و زندگی کارگران، آب‌وهوا و بیماری‌ها، شهرها و مردم منطقه می‌گویند و نگاهی ملموس به کار عظیم مهندسی آن زمان می‌دهند.

این سفرنامه از نگاه پزشک، که به بهداشت و بیماری‌های گرمسیری توجه دارد، با طنز نوشته شده و برای علاقه‌مندان به تاریخ کانال پاناما، روزگار ساخت آن و ادبیات سفر اوایل سدهٔ بیستم خواندنی است.