Tolstoy

«تولستوی» (Tolstoy) زندگی‌نامهٔ کوتاهی است که رومن رولان، نویسندهٔ فرانسوی و خالق «ژان کریستف»، پس از درگذشت لئو تولستوی نوشت و در ۱۹۱۱ منتشر شد. نسخهٔ انگلیسی کتاب را برنارد مایل ترجمه کرده است. رولان در پیشگفتار از نسلی سخن می‌گوید که در سال‌های پایانی سدهٔ نوزدهم با ترجمهٔ آثار تولستوی و داستایفسکی در پاریس آشنا شد و تولستوی را بیش از یک هنرمند، «دوستی راستین» می‌یافت.

کتاب به‌جای فهرست بلند رویدادها، سیر اندیشه و آفرینش تولستوی را دنبال می‌کند: از رمان‌ها و داستان‌های اولیه تا بحران روحی و تحول اخلاقی دههٔ ۱۸۸۰ و پس از آن نگاه او به دین، هنر، خشونت و زندگی ساده. رولان نشان می‌دهد که چطور نویسنده‌ای بزرگ، در اوج شهرت، جست‌وجوی حقیقت و صداقت را مهم‌تر از هنر خالص دانست.

این اثر هم زندگی‌نامه است و هم ادای دین یک نویسنده به نویسندهٔ دیگر؛ به همین دلیل لحن آن گرم و ستایشگرانه، ولی دقیق و ژرف است. برای خوانندگان ادبیات روسیه، علاقه‌مندان به زندگی تولستوی و کسانی که می‌خواهند بدانند در آغاز سدهٔ بیستم روشنفکران اروپایی چگونه او را می‌دیدند مناسب است.