A Literary History of Ireland, from Earliest Times to the Present Day

«تاریخ ادبی ایرلند از آغاز تا امروز» را داگلاس هایِد، که با نام گیلیکی «آن کراوهین آوینه» هم شناخته می‌شد، در ۱۸۹۹ منتشر کرد. هاید از بنیان‌گذاران انجمن گیلیک (۱۸۹۳) بود و بعدها نخستین رئیس‌جمهور ایرلند شد. کتاب را به اعضای همان انجمن تقدیم کرده است و می‌گوید تنها گروهی است در ایرلند که می‌داند این کشور گذشته و تاریخ و ادبیاتی دارد.

کتاب سیر ادبیات ایرلندی را از قصه‌ها و افسانه‌های بسیار کهن، یعنی قهرمانی‌هایی مانند کوچولین و شعرهای چرخهٔ اوسیان، تا سنت‌های بعدی گیلیک دنبال می‌کند. هایِد از سالنامه‌ها و متن‌های مذهبی، شعر درباری و شعر عامیانه می‌گوید و نشان می‌دهد ادبیات به زبان ایرلندی تا چه اندازه غنی بوده است. زبان انگلیسی و ادبیات ایرلندیِ انگلیسی‌نویس بخش کوچک‌تری از کار را دربر می‌گیرد.

اثر، گذشته از نگاه پژوهشی، یکی از اسناد جنبش احیای فرهنگی ایرلند هم هست. خواننده‌ای که به تاریخ ایرلند، زبان‌های سلتی و زمینه‌های ظهور ادبیات ایرلند در قرن بیستم توجه دارد، آن را مفید می‌یابد.