Aether and Gravitation

«اثیر و گرانش» نوشتهٔ ویلیام جورج هوپر در ۱۹۰۳ در لندن منتشر شد. نویسنده در یادداشت آغازین هدف خود را حل بزرگ‌ترین مسئلهٔ علمی دو سدهٔ اخیر معرفی می‌کند: پس از کشف گرانش جهانی توسط نیوتن، همچنان معلوم نبود علت فیزیکی این کشش چیست.

استدلال اصلی کتاب این است که «کنش از راه دور» دیگر پذیرفته نیست و پس باید محیطی میان اجرام وجود داشته باشد که نیرو را منتقل کند؛ محیطی که دانشمندان آن روزگار اثیر می‌نامیدند. هوپر می‌کوشد با فرض خواصی برای اثیر، سازوکاری برای گرانش و پدیده‌های وابسته به آن ارائه کند.

این کتاب به فیزیک پیش از انقلاب نسبیت و کوانتوم تعلق دارد؛ بعدها مفهوم اثیر از فیزیک کنار رفت و نظریهٔ هوپر هم جایگاهی در جریان اصلی علم نیافت. با این همه، برای کسانی که به تاریخ علم و شیوهٔ تفکر آغاز سدهٔ بیستم دربارهٔ نیرو و ماده علاقه دارند، سند جالبی از تلاش‌های غیررسمی برای پاسخ دادن به یک پرسش بزرگ است.