Anastasia: The Autobiography of H.I.H. the Grand Duchess Anastasia Nicholaevna of Russia

این کتاب (۱۹۶۳) ادعا می‌کند زندگی‌نامهٔ خودنوشت دوشس بزرگ آناستازیا نیکلایونا، کوچک‌ترین دختر تزار نیکلای دوم، است. نویسنده‌اش زنی ساکن آمریکا به نام یوجینیا اسمیت بود که می‌گفت از اعدام خانوادهٔ رومانوف در یکاترینبورگ در ژوئیهٔ ۱۹۱۸ جان به در برده است.

روایت شش بخش دارد: کودکی در دربار تزار و انضباط سخت مادر، سال‌های جنگ جهانی اول و کار در بیمارستان‌ها، دستگیری و تبعید، زندگی در توبولسک و یکاترینبورگ، و سرانجام «نجات» و فرار به بوکووینا. نویسنده از پدر و مادرش در برابر اتهام‌ها دفاع می‌کند و از بیماری الکسی، ولیعهد، و زندگی خانوادگی دربار جزئیات فراوان می‌آورد. مجلهٔ «لایف» ماجرای او را منتشر کرد، اما همان زمان هم تردیدهای جدی دربارهٔ ادعایش مطرح شد.

باید روشن گفت که این ادعا نادرست است: یافتن بقایای خانوادهٔ تزار و آزمایش‌های دی‌ان‌ای در سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹ نشان داد همهٔ فرزندان نیکلای دوم در ۱۹۱۸ کشته شدند. کتاب را باید نمونه‌ای جالب از پدیدهٔ «آناستازیاهای دروغین» و افسانه‌ای خواند که بیش از نیم قرن ذهن مردم را درگیر کرد، نه سندی تاریخی.