The Autobiography of Charles Darwin

این زندگی‌نامهٔ خودنوشت چارلز داروین است که او در ۱۸۷۶، با عنوان «یادهایی از رشد ذهن و منش من»، برای همسر و فرزندان و نوه‌هایش نوشت و هرگز قصد انتشارش را نداشت. پسرش فرانسیس داروین آن را پس از مرگ پدر، در ۱۸۸۷، در آغاز «زندگی و نامه‌های چارلز داروین» منتشر کرد و برخی بخش‌های خصوصی را کنار گذاشت.

داروین می‌گوید کوشیده است چنان بنویسد که گویی مرده‌ای از جهانی دیگر به زندگی خود می‌نگرد. از کودکی‌اش در شروزبری و علاقهٔ زودهنگامش به گردآوری می‌گوید، از تحصیل ناتمام پزشکی در ادینبورگ و الهیات در کیمبریج — و از اینکه پدرش نگران بود او مایهٔ سرافکندگی خانواده شود — و از سفر «بیگل» که همه‌چیز را دگرگون کرد. بخش‌های بعدی به سال‌های لندن، ازدواج، زندگی آرام در دهکدهٔ داون و شرح یکایک آثارش می‌پردازد.

صادقانه‌ترین بخش جایی است که اعتراف می‌کند با گذشت سال‌ها لذتش از شعر، موسیقی و نقاشی را از دست داده و ذهنش به «ماشینی برای بیرون کشیدن قانون‌های کلی از انبوه داده‌ها» بدل شده است، و این را زیانی برای خوشبختی و شاید برای فکر خود می‌داند. کتاب کوتاه و خواناست و برای علاقه‌مندان علم، زندگی‌نامه و تاریخ اندیشه دریچه‌ای صمیمی به ذهن یکی از اثرگذارترین دانشمندان تاریخ است.