British Borneo

«بورنئوی بریتانیا: طرح‌هایی از برونئی، ساراواک، لابوان و شمال بورنئو» نوشتهٔ ویلیام هود تریچر است. او مقام استعماری بریتانیا بود و پیش‌تر مدیر لابوان و نخستین فرماندار بورنئوی شمالی بریتانیا بوده است. متن ابتدا در مجلهٔ شاخهٔ تنگه‌ها در انجمن سلطنتی آسیایی و سپس در سنگاپور در ۱۸۹۱ چاپ شد.

کتاب با تاریخچهٔ بورنئو آغاز می‌شود، دومین جزیرهٔ بزرگ جهان، که اروپایی‌ها از سدهٔ شانزدهم بدان رسیدند: پرتغالی‌ها، اسپانیایی‌ها، هلندی‌ها و بریتانیایی‌ها. تریچر منشور شرکت بورنئوی شمالی بریتانیا، تأسیس ساراواک به دست خانوادهٔ بروک، وضع لابوان و پایتخت برونئی را شرح می‌دهد و از مردمان بومی و ملایی و تجارت و دزدان دریایی می‌گوید.

کتاب یکی از منابع دست‌اول دربارهٔ آغاز استعمار بریتانیا در جنوب‌شرقی آسیا است و برای پژوهندگان تاریخ این منطقه و خوانندگان علاقه‌مند به سفرنامه و جغرافیای تاریخی ارزشمند است.