Fact and Fable in Psychology

«واقعیت و افسانه در روان‌شناسی» نوشتهٔ جوزف جاسترو، استاد روان‌شناسی دانشگاه ویسکانسین، مجموعه‌ای از مقاله‌هاست که ادعاهای عمومی دربارهٔ ذهن را با نگاه علمی می‌سنجد. چاپ اول در ۱۹۰۰ منتشر شد.

جاسترو در پیشگفتار می‌گوید گروهی از مسائل روان‌شناسی توجه مردم عادی را جلب کرده‌اند و باور به آن‌ها گاهی بر شواهد استوار نیست. او با آزمایش‌ها و استدلال‌های روشن توضیح می‌دهد کدام ادعاها پایهٔ علمی دارند و کدام به خرافه یا خطای ادراک مربوط می‌شوند. نگاه او نگاه دانشمندی است که می‌خواهد میان یافتهٔ سنجیده و باور شایع فاصله بیندازد.

این کتاب برای خوانندگان عمومی علاقه‌مند به روان‌شناسی، تاریخ علم و تفکر انتقادی خواندنی است. نمونه‌ای از روان‌شناسی نوپا در آغاز سدهٔ بیستم است که می‌خواهد خرافه را از علم جدا کند.